Winkelwagen

Gratis cursus Kunstgeschiedenis

Kunst, kunstgeschiedenis en kunststromingen. Het zijn begrippen die een wereld van gevoelens en verhalen van mensen herbergen. De kunst is rijkgeschakeerd, zoals het leven zelf.
Er is echter ook een gezamenlijke basis voor al deze verschillende kunstuitingen. Kunst is namelijk een middel tot communicatie tussen de kunstenaar en de beschouwer van zijn of haar werk. Het bestaat omdat een mens de mogelijkheid heeft om zijn verbeelding over te brengen op een ander. Dit maakt ons uniek in het dierenrijk.
Op deze website vertel ik over kunst om te laten zien hoe kunstenaars werken en in welke context zij dit doen, met als doel om de kunstwereld inzichtelijk te maken. Daar zitten wel grenzen aan. Als je tot in detail beschrijft wat een kunstenaar wil vertellen met zijn of haar kunstwerk, dan snoer je hem of haar de mond. Hij of zij communiceert via het kunstwerk met u. Het is beter om daar als verteller niet tussen te gaan zitten. Een kunstwerk waarderen blijft een persoonlijke aangelegenheid. Dat neemt niet weg dat het verhaal van een kunstwerk kan bijdragen aan het plezier dat u aan een kunstwerk beleeft. Vandaar mijn poging om op deze website de oude en nieuwe kunst te vertalen in gewone woorden, zodat de kunst voor iedereen begrijpelijk en inzichtelijk wordt.
Ik hoop echter vooral dat u plezier beleeft aan de verruiming van uw kennis over de geschiedenis van de kunst, de vele interessante kunststromingen, de fraaie afbeeldingen van de getoonde kunstwerken en aan de gevoelens die de kunstwerken bij u oproepen.

Informatie over de kunstgeschiedenis

De kunstuitingen in een specifieke periode zijn ook een weerspiegeling van de samenleving op dat moment. De kunststromingen kabbelden mee op het ritme van de op dat moment geldende maatschappelijke realiteit of verzetten zich juist daartegen. Er waren ook kunstenaars die volledig authentiek werkten vanuit hun eigen verbeeldingswereld, zonder rekening te houden met maatschappelijke of kunsthistorische ontwikkelingen. Toch wordt ieder mens mede gevormd door de omgeving waarin hij of zij verblijft en de samenleving waarin hij of zij opgroeit en dat geldt ook voor kunstenaars. Vandaar dat ik de kunststromingen in hun maatschappelijke perspectief heb geplaatst. Dat had gevolgen voor mijn keuzes welke kunstwerken ik plaatste in deze website. In ieder hoofdstuk laat ik kunstwerken, kunstnijverheidsproducten, bouwwerken of afbeeldingen zien die een beeld geven van de periode waarin de kunstenaars leefden. Juist zij waren in staat om de hun omringende samenleving te duiden via hun kunstwerken. Op deze wijze legt deze cursus niet alleen uit hoe de kunstgeschiedenis verliep, maar plaatst het ook in een historische context. Dit met als doel om de kunstenaars, die in een bepaalde periode leefden, beter te begrijpen.
Toch is dit overzicht van de algemene kunstgeschiedenis niet meer dan een terugblik op, en een overzicht van, de kunstenaars en kunstwerken uit de menselijke geschiedenis, waarbij ik op deze plek de nadruk leg op de beeldende kunsten en de architectuur. Ook andere toegepaste kunsten komen aan bod, zoals fotografie, kalligrafie, grafische vormgeving, edelsmeedkunst, textiel en kunstnijverheid. De kunstwereld is echter breder. Denkt u maar eens aan de muziek, het theater, de film en de letteren die in dit boek niet of veel minder aan bod komen. Zonder twijfel zal een opmerkzame geleerde dan ook wijzen op onvolledigheden in het aangebodene. Bovendien zal hij of zij twijfelen aan wat ik meer en minder belangrijk vindt in deze website. Ik heb geprobeerd om objectief te zijn, maar inherent aan het schrijverschap is dat veel door mijn persoonlijke ervaringen is ingekleurd.
Ik hoop dat u kunt genieten van deze teksten die niet pretenderen om kritisch te zijn, maar vooral proberen om u breed te informeren over de geschiedenis van de kunst in de wereld waarin wij leven.

Hoe kan ik deze cursus kunstgeschiedenis het beste volgen?

Uw cursus kunstgeschiedenis bestaat uit tekst met daarbij zoveel mogelijk afbeeldingen om de teksten aan te vullen en te verduidelijken. Een bekend spreekwoord zegt `Eén beeld zegt meer dan duizend woorden’. Dit gaat zeker in de kunstwereld op, omdat uw ogen een belangrijk middel zijn om de kunst te kunnen waarderen. Soms gebruik ik afbeeldingen van kunstvoorwerpen uit onze eigen verzameling, maar veelal betreffen het afbeeldingen van schilderijen en andere kunstwerken uit particuliere verzamelingen en musea. In de bijschriften bij de afbeeldingen breng ik verdiepingen aan over de betreffende kunstwerken in relatie met de beschreven kunststroming, zodat u datgene wat u gelezen heeft ook direct kunt toetsen in het getoonde kunstwerk.
Ik hoop dat uw bezoek aan een gebouw of een museum na het volgen van deze cursus kunstgeschiedenis anders en rijker zal zijn.  

Veel plezier met deze cursus kunstgeschiedenis!

Ronnie Rokebrand
dé Gooise Galerie

Lees meer
Een steppewisent (een uitgestorven bizonsoort) gesneden uit een rendierengewei. Men neemt aan dat het dier een insectenbeet aflikt. Het beeldhouwwerk stamt uit de periode 20.000 tot 12.000 voor Chr.. Het fungeerde oorspronkelijk als het zwaartepunt van een speerwerper. Typerend voor de eerste beeldhouwwerken die de mens maakte was dat de afbeeldingen de contouren van het materiaal volgden, in dit geval de vorm van het geweiblad. Locatie: Deze afbeelding van een steppewissent (bizon) bevindt zich in het nationaal prehistorisch museum in Les Eyzies-de-Tayac. Dit stadje ligt in de Franse landstreek Bas-Périgord (de Zwarte Périgord) in de Dordogne. Les Eyzies-de-Tayac staat bekend als de hoofdstad van de prehistorie. Zij dankt deze naam aan de vele prehistorische vindplaatsen in de directe omgeving. U vindt het nationaal prehistorisch museum in het 16de-eeuwse Château de Beynac, gelegen hoog boven het centrum van Les Eyzies. ©Jochen Jahnke. Licentie: GFDL.

Les 1: Primitieve kunst

In deze les maakt u kennis met de geschiedenis en de betekenis van de primitieve kunst. Dit is een term die men gebruikt om te verwijzen naar kunstwerken gemaakt door vroege menselijke beschavingen en inheemse volkeren. Toch is deze benaming grotendeels achterhaald en wordt gezien als een product van het koloniale denken. Een uitgebreide tekst en tal van afbeeldingen voeren u door de wereld van de primitieve kunst.

Lees verder »

Les 2: Precolumbiaanse kunst

In deze les over de precolumbiaanse kunst maakt u kennis met de oorsprong en de kunstgeschiedenis van de volkeren die in Midden- en Zuid-Amerika leefden, met veel aandacht voor hun artistieke en culturele ontwikkeling. Het betreft de periode voor de komst van Columbus . Videobeelden, teksten en unieke afbeeldingen leren u meer over deze fascinerende periode in Midden- en Zuid-Amerika.

Lees verder »

Les 3: Oud-Egyptische kunst

Deze les geeft u inzicht in de oud-Egyptische en Mesopotamische kunst. In de oud-Egyptische kunst was magie een essentieel element. De Egyptenaren geloofden dat beelden en schilderingen magische krachten bezaten, waardoor ze ook na hun overlijden konden voortleven. Via talrijke afbeeldingen en teksten maakt u kennis met hun belevingswereld.

Lees verder »

Les 4: Oud-Griekse kunst

In deze les krijgt u een uitgebreid overzicht van de ontwikkeling van de Griekse kunst in woord en beeld, te beginnen in de Minoïsche en Myceense periode en eindigend in de hellenistische periode. De Griekse cultuur, verdeeld over zelfstandige stadstaten, kende een rijke kunstgeschiedenis. De fascinerende kunst van de oude Grieken, beïnvloed door de Egyptische cultuur, legde de basis voor de westerse kunst en cultuur.

Lees verder »
De Mona Lisa van Galilea, een afbeelding van de god Dionysus. Het is een vloermozaïek in Zippori in Israël

Les 5: Romeinse kunst

De Romeinse kunst, van de geboorte van Christus tot 400 jaar na de geboorte van Christus, werd sterk beïnvloed door de oude Grieken, maar ook door de Etruskische beschaving. De Etrusken introduceerden de Griekse kunst in Rome en hadden een diepgaande invloed op hun cultuur en religie. De Romeinen kopieerden Griekse bronzen beelden in marmer en adopteerden Griekse en Etruskische goden. Via talrijke afbeeldingen en teksten maakt u kennis met de Etruskische en Romeinse kunst.

Lees verder »
Een icoon van Onze Lieve Vrouw evan altijddurende Bijstand van de Gooise Galerie

Les 6: Byzantijnse kunst

Het Byzantijnse Rijk duurde van de 5de tot de 13de eeuw. In dit rijk, genoemd naar de stad Byzantium, het latere Constantinopel en nu Istanbul genoemd, fungeerden de keizers als de door God aangestelde christelijke leiders. De Byzantijnse kunst richtte zich voornamelijk op religieuze thema’s. Gewijde iconen, fresco’s en fraaie mozaïeken vertelden Bijbelse verhalen aan de analfabete bevolking. Via uitgebreide teksten en afbeeldingen maakt u kennis met de Byzantijnse kunst.

Lees verder »
De levende, hindoeïstische godin Kumari in Kahmandu in het Himalayastaatje Nepal.

Les 7: Hindoeïstische kunst

De hindoeïstische kunst is nauw verweven met het hindoeïstische geloof en manifesteert zich in beeldhouwwerken, schilderijen, architectuur en festivals. Deze kunstvormen zijn diepgeworteld in landen als India, Nepal, Sri Lanka, en het Indonesische eiland Bali, en weerspiegelen de rijke culturele diversiteit van het hindoeïsme. In deze les maakt u via teksten en unieke afbeeldingen kennis met de hindoeïstische kunst.

Lees verder »

Les 8: Boeddhistische kunst

De boeddhistische kunst, gevormd door de leringen van het boeddhisme, is wijdverspreid over Azië, met unieke kunstvoorwerpen zoals beelden, schilderijen en tempels. Deze kunstvorm, waar u in deze les uitgebreid kennis mee maakt, ontstond met de geboorte van prins Siddharta Gautama rond 560 voor de geboorte van Christus in Nepal. Na het ervaren van het lijden van de mensheid, bereikte Gautama verlichting en werd een Boeddha, wat de basis legde voor het boeddhisme en de boeddhistische kunst.

Lees verder »

Les 9: Islamitische kunst

De oorsprong van de islamitische kunst ligt in de opkomst van de islam in 622 na Christus, met de leer van onze profeet Mohammed. Deze godsdienst en de bijbehorende kunst verspreidden zich van Marokko tot aan Indonesië. De islamitische kunst is diep geworteld in eerdere kunsttradities, waaronder de Perzische. Het aniconisme in de islam verbiedt afbeeldingen van levende wezens, inclusief de profeet Mohammed. U maakt in deze les kennis met deze fijnzinnige kunsttraditie.

Lees verder »

Les 10: Chinese kunst

Wat velen in de huidige tijd niet beseffen is dat China, met zijn lange geschiedenis en grote bevolking, tot het einde van de 19de eeuw de grootste economie ter wereld was. Dankzij deze status vormde zich een rijke kunstgeschiedenis, gekenmerkt door continuïteit, vooral in de vorm van kalligrafie en schilderkunst. Deze kunstvormen ontwikkelden zich door de eeuwen heen, vaak beïnvloed door de heersende keizerlijke dynastieën. In deze les maakt u via tekst en talrijke afbeeldingen uitgebreid kennis met de vele kunstuitingen uit China.

Lees verder »
Utagawa Hiroshige 1797-1858 Fuji gezien vanaf de linkerzijde van de Tokaido weg.

Les 11: Japanse kunst

In deze les maakt u kennis met de geschiedenis en de betekenis van de Japanse kunst. Japan, met een rijke geschiedenis van acculturatie met onder meer de Chinese beschaving, weerspiegelt de versmelting van Aziatische culturen in haar kunst. Dit is te zien in onze waardering voor eenvoud en schoonheid, zoals in de symboliek van de kersenbloesem en de berg Fuji. Een uitgebreide tekst en tal van afbeeldingen voeren u door de wereld van de Japanse kunst.

Lees verder »
Een ritueel masker uit 1850 van het Punu-volk in Gabon. Deze zogenoemde `witte maskers', zijn bedekt met kaolien klei, gemengd met verpulverd menselijk botpoeder. Deze witte klei gebruikte men als communicatiemiddel met de bovennatuurlijke wereld. Locatie: Dit kunstwerk maakt deel uit van de collectie van het Louvre Museum Abu Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten. ©Ronnie Rokebrand.

Les 12: Afrikaanse kunst

Deze les geeft u inzicht in de Afrikaanse kunst. De Afrikaanse kunst, gedefinieerd als de kunst ten zuiden van de Sahara, is divers en rijk. Deze kunst omvat ook werken gemaakt door de nakomelingen van Afrikanen die tijdens de slavenhandel naar Amerika zijn gebracht. Traditioneel werd Afrikaanse kunst gemaakt van natuurlijke materialen zoals hout en steen, en gebruikt in rituelen en ceremonies om voorouders te eren, vruchtbaarheid te bevorderen, of koninklijke macht te ondersteunen.

Lees verder »
Kom uit Hawaï versierd met parelmoer en delen van slagtanden van zwijnen, gebruikt om de bedwelmende drank ʻawa te serveren. Gepresenteerd aan kapitein Charles Clerke door een Hawaiiaans opperhoofd tijdens Cook's derde Pacific Voyage. Geschonken aan het British Museum in 1780.

Les 13: Oceanische kunst

Oceanische kunst omvat de artistieke uitingen uit Micronesië, Polynesië, Melanesië, Australië en Nieuw-Zeeland. Deze diversiteit wordt beïnvloed door de enorme omvang van de Grote Oceaan en de culturele kenmerken van de eilanden. De oceanische kunst kenmerkt zich door thema’s als magie en vruchtbaarheid, en wordt vaak geassocieerd met religieuze ceremonies. In deze les maakt u uitgebreid kennis met de opmerkelijke kunstvoorwerpen uit deze eilandrijken.

Lees verder »
She-we-na ofwel een waterkruik van de Zuni-indianen, 1825-1850. Keramiek, pigment, Brooklyn Museum.

Les 14: Indiaanse kunst in Noord-Amerika

In Noord-Amerika leven 562 verschillende indianenstammen, elk met hun eigen cultuur en kunsttradities. Deze diversiteit in levenswijzen weerspiegelt zich in de kunstuitingen, die sterk variëren afhankelijk van geografische oorsprong en klimaat. De kunst wordt vaak overgedragen van generatie op generatie binnen elke stam. De indianenstammen zijn grofweg in te delen in zes regio’s, elk met hun eigen artistieke uitingen. Via uitgebreide teksten en fraaie afbeeldingen maakt u kennis met de Indiaanse kunst in Noord-Amerika.

Lees verder »

Les 15: Middeleeuwse kunst

De Middeleeuwen, die in deze les uitgebreid worden behandeld, duurden ruim 1000 jaar en bestempelde men vaak als de ‘duistere eeuwen’. Het was echter een periode van grote veranderingen en ontwikkelingen in Europa. De tijd werd gekenmerkt door volksverhuizingen, oorlogen en een streven naar het behoud van kennis en kunst uit de oudheid, met name in kloosters. Kunststromingen zoals Romaanse en gotische kunst stammen uit deze periode. Dit tijdperk, dat liep van ongeveer 500 tot 1550, zag de vorming van Europa zoals u het nu kent, met een diversiteit aan culturen en landen.

Lees verder »
De schepping van Adam, van de Italiaanse kunstenaar Michelangelo. God schenkt op deze fresco Adam het leven, zodat hij als sterveling kan denken, voelen en bewegen. Het betreft een deel van de beschildering van het gewelfde plafond van de Sixtijnse kapel in Rome in de periode 1508-1512. In deze schilderingen bracht Michelangelo ook zijn homoseksuele gevoelens tot uitdrukking.  Locatie: De schepping van Adam hangt in de Sixtijnse kapel in Vaticaanstad (Rome).

Les 16: Renaissance kunst

Deze les behandelt de ontwikkeling van de kunst tijdens de renaissance, beginnend bij het einde van de 14de eeuw. Kunstenaars wilden dat mensen leerden zien en begrijpen wat ze zagen, geïnspireerd door de kunst van de Romeinen, wat leidde tot de wedergeboorte van de kunst in de vorm van de renaissance. De hoogrenaissance, van 1495 tot 1520, was een periode waarin meesters zoals Leonardo da Vinci, Rafaël, Titiaan en Michelangelo schitterden. In deze les maakt u uitgebreid kennis met hen, maar ook met Jan van Eyck, Rogier van der Weyden, en vele anderen.

Lees verder »

Les 17: Barokke kunst

De barok, daterend van circa 1600 tot 1750, was een stijlperiode bekend om haar weelderige vormen en rijke versieringen, vooral zichtbaar in kerkinterieurs en altaren. Deze stijl begon in Italië, met kenmerken als asymmetrie, dynamische vormen, clair-obscur in de schilderkunst en realistische uitdrukkingen in de beeldhouwkunst. De barok symboliseerde de triomf van de Katholieke Kerk over de Reformatie en de macht van de absolute monarchieën. In deze les maakt u via teksten, een video en unieke afbeeldingen kennis met de barokke kunst.

Lees verder »

Les 18: Hollandse kunst in de Gouden Eeuw

De beroemde kunstschilders Rubens, Rembrandt, Frans Hals en Johannes Vermeer leefden in de 17de eeuw, de Gouden Eeuw van Nederland. De handel en welvaart floreerde in de Noordelijke Nederlanden, met name dankzij de invloedrijke Verenigde Oost-Indische Compagnie. Deze rijkdom stelde burgers in staat om schilderijen te kopen, waardoor er een levendige markt voor kunstwerken ontstond. In deze les maakt u kennis met deze beroemde kunstschilders, maar ook met vele anderen.

Lees verder »

Les 19: Neoklassieke kunst

Via uitgebreide teksten en veel afbeeldingen maakt u kennis met de neoklassieke kunst. Vanaf 1760, en met name na de Franse Revolutie in 1789, ontstond een reactie tegen de weelderige barokstijl in de architectuur. Deze reactie, die leidde tot de neoklassieke stijl, greep terug op de eenvoudige en strenge vormen uit de Griekse en Romeinse oudheid. Deze stijl domineerde bij de bouw van woningen voor welgestelden en openbare gebouwen, waarbij men zocht naar helderheid en eenvoud, in lijn met de filosofische ideeën van de Verlichting.

Lees verder »
Vissersschepen op het strand, uit 1835, van de romantische kunstschilder Wijnand Nuijen. Het schilderij hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam.

Les 20: Romantische kunst

De romantische periode in de kunst, die zich afspeelde van 1795 tot 1848, was een reactie op de rationele benadering die volgde na de Franse Revolutie van 1789. Deze periode, gekenmerkt door een focus op emotie, fantasie en het onderbewuste, zocht naar een diepere verbinding met de natuur en keek nostalgisch terug naar het verleden. De romantische schilders legden de nadruk op dramatische natuurtaferelen zoals woeste watervallen, tragische schipbreuken, en imposante berglandschappen, die de overweldigende kracht van de natuur illustreerden.

Lees verder »

Les 21: Oriëntalisme in de kunst

Het oriëntalisme in de kunst is een fascinerende periode die zich uitstrekte over de gehele 19de eeuw en soms zelfs langer. In deze tijd werden kunstenaars aangetrokken tot de mystiek van de Oriënt en het Midden-Oosten. Een belangrijk aspect van het oriëntalisme was de ontmoeting met andere beschavingen, zowel christelijk als islamitisch, die kunstenaars inspireerde. Deze interesse begon met de Egyptische veroveringstocht in 1798 door Napoleon Bonaparte. Via talrijke afbeeldingen en teksten voert deze les u langs al deze bijzondere plaatsen en kunstenaars.

Lees verder »

Les 22: Realisme in de kunst

Gustave Courbet, een prominente realistische schilder uit de 19e eeuw, streefde ernaar de waarheid in plaats van schoonheid op zijn doeken vast te leggen, wat leidde tot de opkomst van het realisme in de kunst. Deze stroming richtte zich op het afbeelden van het dagelijkse leven van arbeiders en boeren, in tegenstelling tot de oud-Griekse, Romeinse en romantische thema’s die tot dan toe populair waren. Dankzij de uitgebreide teksten en veel afbeeldingen maakt u kennis met het realisme in de kunst.

Lees verder »

Les 23: Impressionistische kunst

Aan het einde van de 19de eeuw ontstond de impressionistische kunst. Deze kunstenaars, waaronder Claude Monet, Édouard Manet en Pierre-Auguste Renoir, werkten in de vrije natuur en pasten de nat-in-nat techniek toe. Ze legden de nadruk op het juist weergeven van daglicht en kleuren in de open lucht. Ze ontdekten de complementaire werking van kleuren en gebruikten losse, snelle verfstreken om sfeervolle indrukken van landschappen, steden en mensen vast te leggen. In deze les maakt u kennis met de geschiedenis en de betekenis van de impressionistische kunst.

Lees verder »

Les 24: De Haagse School

De Haagse School, waarvan de kunstenaars voornamelijk uit Den Haag kwamen, omvatte diverse stijlen en onderwerpen. Deze stroming stond bekend om het vastleggen van alledaagse taferelen en het bijzondere licht in het Hollandse landschap, dat vaak een grijze waas over hun schilderijen legde. De werken van de Haagse School werden gekenmerkt door realisme en een sterke nadruk op licht en ruimte. De stijl evolueerde met de tijd, en na 1885 werd de invloed van het impressionisme merkbaar. In deze les maakt u via tal van afbeeldingen en een uitgebreide tekst kennis met het werk van de Haagse School.

Lees verder »
Meisje met bloem, van Albert Neuhuys uit 1910. Het betreft een schenking van Anna Singer-Brugh. Locatie: Dit olieverfschilderij van Albert Neuhuys is in het bezit van het Singer Museum, gelegen aan de Drift 1 in Laren (NH).

Les 25: De Larense School

De regio rondom Laren en Blaricum, rijk aan diverse landschappen zoals bossen, heidevelden, weidevelden en de Zuiderzeekust, werd in de late 19de en vroege 20ste eeuw een populaire locatie voor kunstschilders. De schilders van de Larense School werden beïnvloed door het impressionisme, maar behielden ook realistische elementen. Net als andere impressionisten schilderden ze en-plein-air, met aandacht voor licht en kleur. Deze school was vooral bekend om de boereninterieurs van Albert Neuhuys en de schaapskuddes van Anton Mauve. In deze les komen hun wetenswaardigheden uitgebreid aan bod.

Lees verder »
Herinnering, uit 1893, van de kunstschilder Jan Verkade.. Het post-impressionistische schilderij is in het bezit van het Rijksmuseum in Amsterdam.

Les 26: Post-impressionistische kunst

In de kunstwereld, net als in de samenleving, zijn er kunstenaars die streven naar vernieuwing en innovatie. Deze drang naar nieuwe uitingsvormen en technieken leidde tot een reactie op het impressionisme, resulterend in de post-impressionistische kunstperiode, die duurde van circa 1885 tot 1910. Belangrijke vertegenwoordigers van deze stijl waren Vincent van Gogh, Paul Cézanne, Henri de Toulouse-Lautrec, Georges Seurat, Paul Gaugain, en beeldhouwers als Auguste Rodin en Camille Claudel.

Lees verder »
De Kus, uit 1907-1908, een goed voorbeeld van een Art Nouveau schilderij van de kunstschilder Gustav Klimt. Men vermoedt dat het een zelfportret is van Gustav Klimt die zijn geliefde Emilie Flöge kust. Locatie: De Kus van Gustav Klimt maakt deel uit van de collectie van de Österreichische Galerie Belvedere. Dit kunstmuseum bevindt zich in het barokke Belvedere paleis (Slot Belvedere), gelegen aan de Prinz-Eugen-Straße 27 in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen.

Les 27: Art Nouveau en Art Deco

De Art Nouveau en de Art Deco vertegenwoordigen twee verschillende benaderingen van kunst en design. Waar Art Nouveau zich richtte op natuurlijke, organische vormen en een reactie was tegen de industriële revolutie, omarmde Art Deco juist de technische vooruitgang en industrie, wat resulteerde in een strakkere en meer gestroomlijnde stijl. Een voorbeeld van Art Deco-design is het originele Coca-Cola flesje met zijn golvende glas. In deze les maakt u uitgebreid kennis met beide kunststijlen via diepgaande teksten en veel bijzondere afbeeldingen.

Lees verder »
De markt in Pont Audemer, van Robert Antoine Pinchon uit de periode 1903-1909.

Les 28: Fauvistische kunst

Het fauvisme, een kunstbeweging actief van 1898 tot 1910, kreeg zijn naam ironisch genoeg van een kunstcriticus tijdens een tentoonstelling in de Parijse Salon d’Automne van 1905. Hij noemde deze kunstschilders spottend “les fauves” oftewel “de wilde dieren”. Deze benaming werd als een geuzennaam aangenomen door kunstenaars als Henri Matisse, André Derain, en Maurice Vlaminck, wiens expressieve en ongemengde kleurgebruik rechtstreeks uit de verftubes opviel. Het fauvisme, dat in deze les wordt behandeld, kenmerkte zich door het aanbrengen van felle kleurcontrasten, wat de stijl onderscheidend maakte.

Lees verder »

Les 29: Expressionistische kunst

In deze les maakt u kennis met de geschiedenis en de betekenis van de expressionistische kunst. Het expressionisme, een kunststroming die bloeide tussen 1905 en 1940, ontstond in Europa, met een sterke aanwezigheid in Duitsland. Volgens de kunstcritici in uw tijd, die op de tijd van het expressionisme terugkijken, droeg ik met mijn schilderijen bij aan de ontwikkeling van deze stijl. Belangrijke bewegingen binnen het expressionisme waren Die Brücke, Der Blaue Reiter en het Bauhaus. Bekende figuren in het expressionisme waren Edvard Munch, Karel Appel, Oskar Kokoschka, Egon Schiele en Amedeo Modigliani.

Lees verder »
Berglandschap (Mallorca), een kubistisch geïnspireerd schilderij van de Nederlandse kunstschilder Leo Gestel uit 1914. In dit werk deelt hij zijn onderwerpen op in fragmenten in complementaire koele en warme kleuren. Met als resultaat dit schilderij. Locatie: Dit schilderij van Leo Gestel werd aangekocht door het echtpaar Els Blokker-Verwer en Jaap Blokker voor hun Nardinck Collectie. In 2022 werd het geschonken aan het Singer Museum (Drift 1) in het Gooise dorp Laren (NH). Foto: Ronnie Rokebrand.

Les 30: Kubistische kunst

Het kubisme, dat wij in deze les uitvoerig behandelen, was een sleutelkunststroming in de vroege 20ste eeuw. De kubisten zagen het nabootsen van de werkelijkheid als het maken van kopieën. Zij wilden objecten vanuit meerdere perspectieven tonen, zodat beschouwers een vernieuwende kijk kregen en deze perspectieven zelf konden samenstellen. Door deze aanpak moest men meer moeite doen om het kunstwerk te ‘ontdekken’. De kubistische werken werden opgebouwd uit geometrische vormen zoals kubussen, kegels en cilinders, en lieten het traditionele perspectief los.

Lees verder »
De laan in het park bij Saint Cloud, van de naïeve kunstschilder Henri Rousseau, uit 1908.

Les 31: Naïeve kunst

De naïeve schilderkunst kenmerkte zich door een intuïtieve en kinderlijke manier van schilderen in zowel onderwerpuitbeelding als schildertechnieken. Deze stijl focuste op het alledaagse leven, zonder intellectuele interpretaties, waardoor een sfeer van onschuld en eenvoud ontstond. In eerste instantie werden de naïeve kunstenaars niet serieus genomen. De kunstwereld erkende echter uiteindelijk het belang van deze stroming, vooral na de kennismaking met het werk van Henri Rousseau. In deze les maakt u via fraaie afbeeldingen en teksten kennis met deze opmerkelijke kunststroming.

Lees verder »

Les 32: Dada-beweging

De Dada-beweging floreerde van 1916 tot 1924. Het bestond uit een avant-gardistische groep van kunstenaars, waaronder kunstschilders, beeldhouwers, filosofen, schrijvers en dichters, die experimenteerden met nieuwe vormen van kunst. Deze anarchistische dadaïsten streefden naar absolute artistieke vrijheid en verwierpen iedere rationele benadering, met name tijdens de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. In deze les leert u veel over de Dada-beweging, een groep kunstenaars die weerstand bood tegen de gevestigde kunstvormen.

Lees verder »

Les 33: Surrealistische kunst

De Dadaïsten, actief van 1916 tot 1924, kozen voor een radicale benadering van kunst door de ratio te verwerpen en het toeval te omarmen. Deze houding leidde tot een paradoxale strijd, aangezien alle menselijke acties door de hersenen worden aangestuurd. Uit deze worsteling ontstond het surrealisme, waarin kunst direct uit het onderbewustzijn voortkomt, enkel geleid door fantasie. Deze beweging legde het fundament voor werken van beroemde kunstenaars zoals Marc Chagall, Salvador Dali, Joan Miró, Frida Kahlo, Leonora Carrington, René Magritte, Carel Willink, Yves Tanguy, Max Ernst en Giorgio de Chirico.

Lees verder »
Bureau en kamer, van de kunstschilder Kazimir Malevitsj

Les 34: Abstracte kunst en Abstract expressionistische kunst

Aan het eind van de 19de eeuw ontstond een nieuwe generatie kunstenaars die afstand nam van het afbeelden van figuren en portretten. Wij wilden in onze kunst alleen ritme, kleuren, lijnen en vormen gebruiken, los van wat mensen daadwerkelijk zagen. Dit leidde tot de opkomst van abstracte kunst: een kunstvorm zonder voorstelling, een nieuw fenomeen in de kunstwereld. Binnen de abstracte kunst zijn er twee stromingen: geometrisch georiënteerde abstracte kunst en het abstract expressionisme. Beide stromingen behandelen wij in deze les door middel van teksten en tal van fraaie afbeeldingen.

Lees verder »
Dit monument maakt deel uit van het Nationaal Museum van de Geschiedenis van Oekraïne in de Tweede Wereldoorlog.

Les 35: Socialistisch realisme

In deze les maakt u kennis met het socialistisch realisme, ook wel een propagandakunst genoemd. Het socialistisch realisme, een kunststroming gedomineerd door de ideologieën van Karl Marx en het communisme, vond zijn oorsprong in de Sovjet-Unie. Onder leiding van Lenin en later Stalin, evolueerde de kunst, waarbij Andrei Zhdanov het socialistisch realisme in 1934 als de enige toegestane kunstvorm in de Sovjet-Unie verklaarde. De kunstwerken toonden een geïdealiseerde versie van de socialistische staat, waarbij hard werken door gewone mensen snel tot een betere toekomst zou leiden.

Lees verder »
Love Comic, het kunstwerk is gemaakt van gordijnstof, door de kunstenaar Nicky Zann. Afbeelding: Collectie van Target Gallery London.

Les 36: Popart

Popmuziek, die in de jaren ’50 en ’60 van de 20ste eeuw floreerde dankzij radio en platenspelers, werd een cultureel fenomeen onder de jeugd. Deze periode, gekenmerkt door economische groei, gaf jongeren de middelen om te investeren in muziek en concertbezoek. Popart-kunstenaars zoals Claes Oldenburg, Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Robert Rauschenberg, Jasper Johns en George Segal gebruikten elementen uit stripverhalen, advertenties en alledaagse objecten in hun werk, waardoor een verbinding tussen traditionele en populaire cultuur ontstond. Via teksten en afbeeldingen leert u deze kunststroming goed kennen.

Lees verder »

Les 37: Modernisme in kunst en architectuur

In de architectuur, een kunstvorm die u dagelijks kunt ervaren, zijn verschillen tussen stijlperioden duidelijk zichtbaar. Het modernisme in de architectuur kenmerkt zich door efficiëntie en functionaliteit, met strakke geometrische vormen en het gebruik van nieuwe materialen zoals gewapend beton. De internationale stijl, een belangrijk onderdeel van het modernisme, omvat diverse architectonische benaderingen. Het Bauhaus, een Duitse academie voor kunst en toegepaste vormgeving, had een cruciale rol in het verspreiden van het modernistisch gedachtegoed. Deze uitgebreide les richt zich vooral op het modernisme in de architectuur.

Lees verder »

Les 38: Postmoderne kunst

Postmodernisme, dat rond 1975 populair werd, omvat een breed scala aan stijlen en benaderingen, waarbij het idee van `alles kan’ centraal staat. Deze stroming, die voortbouwt op de vrijheid en het pluralisme van de jaren zestig, legt nadruk op variatie, toeval en ironie, en breekt met de orde en functionaliteit van het modernisme. Belangrijke postmoderne kunstenaars zijn onder meer Keith Haring, Bruce Nauman, Barbara Kruger, Duane Michals, Victor Burgin, Jenny Holzer, Julian Schnabel, David Salle, Cindy Sherman en Jean-Michel Basquiat. In deze les maakt u onder meer kennis met hun werk.

Lees verder »
Dit kunstwerk van Maria Murgia (1935) draagt de titel `Altijd op weg naar de overwinning’ (Hasta a la victoria siempre). Het bijzondere fotomozaïek uit 2021 wordt gedomineerd door een grote en fel rood gekleurde afbeelding van deze uitzonderlijke arts en revolutionair op een achtergrond van honderden kleine foto’s uit het leven van Che Guevara, waarmee ze zijn geschiedenis in beeld brengt. Net zoals Maria Murgia onontkoombaar nu terugkijkt op haar eigen leven. De schilderes Maria Murgia maakte digitale fotomozaïeken op Kapafix. Zij vermengde bekende portretten van beroemdheden met fotocollages van foto’s uit hun verleden. Door over deze foto’s heen te schilderen kreeg Murgia’s kunst een nieuw uiterlijk, alsof de werkelijkheid werd gerecycled. Locatie: Dit fotomozaïek maakt deel uit van de collectie van de Gooise Galerie. ©Ronnie Rokebrand.

Les 39: Fotografie, videokunst en digitale kunst

Enkele fotografen streefden in de 19de eeuw naar kunstzinnige fotografie, hoewel dit aanvankelijk niet breed werd erkend. Met de komst van de draagbare Leica-camera rond 1925 veranderde de fotografie aanzienlijk. Fotografen begonnen te experimenteren met technieken als lensdiafragma en belichtingstijden, waardoor de fotografische kunst zich verder ontwikkelde. In de 20ste eeuw omarmde de kunstwereld fotografie als een legitieme kunstvorm. In deze les maakt u kennis met het werk van pers-, oorlogs-, portret- en documentairefotografen. Verder is er aandacht voor videokunst, digitale kunst en NFT’s.

Lees verder »
Bright Eyes, van de kunstschilder David Thorpe

Les 40: Hedendaagse en metamoderne kunst

In deze laatste les maakt u kennis met de hedendaagse en metamoderne kunst. Na de overgang naar het nieuwe millennium, versterkt door de financiële crisis van 2008, ontstond er een verschuiving in het denken en doen van kunstenaars. Een nieuwe generatie kunstenaars wilde weer kunst met betekenis creëren, weg van het cynisme en de ironie van het postmodernisme. Deze kunstenaars streven naar oprechtheid en willen idealen terugbrengen in hun werk, zonder de doctrines van het modernisme. Deze benadering luidde de geboorte in van het metamodernisme, een stroming die balanceert tussen modernisme en postmodernisme.

Lees verder »

Copyright © 2022. All Rights Reserved

error: Content is protected !!

Deze website maakt gebruik van cookies om ervoor te zorgen dat u de beste ervaring op onze website krijgt.